6. mailakoen ipuinak

Hilerriko itzala
Bazen behin XV.mendean, Pello izeneko hilerriko zaintzaile bat. Hilerri ondoan bizi zen eta , hain zuzen ere, horregatik aukeratu zuten . Emazteak Ana zuen izena.
Egun batean, mezetara joan zen. Sermoian apaizak esan zuen:”Herri honetan ,orain dela berrogeita hamar urte, sorgin bat bizi zen eta nire anaia sorgindu zuen eskeletoa bihurtuz”.
Pello etxera itzuli zen , baina ezin zuen ideia hura burutik kendu. Gau batean, txakurra paseatzen ari zela, itzal bat ikusi zuen, azkar mugitzen ari zen itzal bat. Bah!—pentsatu zuen—apaiza izango da. Hurrengo egunean apaizarengana joan zen :
—Apaiz jauna, atzo gauean hilerrian egon al zinen?
Apaizak ezetz esan zion. Arratsaldeko meza eman ondoren, etxera abiatu zela .
Pello nahastuta zegoen. Ezin zuen eskeleto sorginduaren irudia burutik kendu.
Gauean, beti bezala, txakurrarekin zihoala, negar batzuk entzun zituen hilerrian. Urdurik baina jakin-minez beterik, lastargi bat hartu zuen eta inguruak miatzen hasi zen.
Halako batean, sekulako sustoa hartu zuen , kanposantuko elizaren eskaileretan kapa beltz batez jantzitako norbait ikusi zuen. Hurbildu zenean, eskeleto bat zela konturatu zen.
—Baina, baina, nor zara zu? Zer ari zara hemen? Ez zara ,bada, apaizaren anaia izango?
—Bai—erantzun zuen eskeletoak ahots kraskatu batez—.Nola dakizu ?
—Lehengo egunean, zure anaiak gertatutakoa kontatu zigun elizan.
—Bai—jarraitu zuen eskeletoak—sorgin hura izugarria zen.
—Zergatik zaude negarrez?—galdetu zion Pellok.
—Zergatik galdetzen didazu? Ez al nauzu ikusten? Oso itsusia naiz , bakarrik sentitzen naiz eta ez dakit sorginkeria nola desegin—esan zuen eskeletoak desesperatutik.
—Ea, goazen, etorri nire etxera eta pentsatuko dugu zerbait—esan zion Pellok.
—Eskerrik asko. Nola duzu izena?
—Nik Pello , eta zuk?
—Ez naiz gogoratzen…
Etxera joan ziren. Pellok gela huts batean sartu zuen eskeletoa.
—Bihar zure anaiarengana joango naiz eta kontatuko diot hemen zaudela.Berak jakingo du egoera hau nola konpondu. Lasai egon.
Hurrengo egunean Pello elizara joan zen. Han zegoen On Joxe Mari elizkizunak prestatzen.
—On Joxe Mari, ez duzu sinistuko baina zure anaia nire etxean dago. Bai, eskeleto bat da. Oso triste dago ez baitaki sorginkeria nola desegin.
Apaiza zur eta lur geratu zen.
—Nire anaia zure etxean dagoela? —esan zuen harriturik—. Goazen azkar.
Etxera iristean, eskeletoak ez zion anaiari aurpegira begiratu nahi.
—Ez begiratu! Munstro bat naiz! Ezin dut horrela bizi!
Ate atzean, dena ikusten , Ana , Pelloren emaztea zegoen.
—Nik badakit sorginkeria nola desegin—esan zien gizonei—. Esaten dudana egiten baduzue, egoera konponduko da.Nire amona sorgin ona zen —jarraitu zuen—, jendea sendatu egiten zuen eta bazekien ere sorginkeri gaiztoei aurre egiten. Hil baino lehen, nire amari luzatu zion sekretua eta amak, niri. Hauxe egin behar duzue: bihar gauean, Aiako Harria joan, Kataxulon intxixuak lotan egongo dira eta sorginak parranda egiten Bianditzen. Orduan, sorginen liburu sekretua lapurtzeko aukera izango duzue.Liburua lapurtu ondoren, etxera etorri eta sorginkeria desegingo dugu.
Hiru gizonak harriturik geratu ziren. Inork ez zekien Anak horrelako ahalmenak zituenik.
Hurrengo egunean , gaueko hamaiketan Aiako Harrirantz abiatu ziren. Anak arrazoia zeukan. Intxixuak lotan zeuden eta sorginen arrastorik ez zegoen. Kontu handiz, eltze baten ondoan zegoen liburua lapurtu , eta herrira itzuli ziren. Gero, elizan sartu ziren. Anak liburua ireki zuen eta eskuak gainean jarririk, hitz ulertezin batzuk esan zituen. Bat-batean, liburutik ke urdina atera zen eta eskeletoa inguratu zuen. Eskeletoa lurrera erori zen . Une batez, isiltasuna nagusitu zen. Poliki-poliki, kea barreiatu zen eta lurrean etzanda apaizaren anaia azaldu zen gizaki bihurtuta. Zutitu zenean, apaiza besarkatu zuen eta ,erabat hunkiturik, esan zuen:
—Eskerrik asko denoi. Pello naiz.
Anak liburua hartu zuen eta laurok etxeko sukaldera abiatu ziren miraria ospatzera.